Claude bunların hepsini yapabiliyor, çoğu kişinin haberi yok

17 özellik: her birinin nerede olduğu, nasıl açıldığı ve hemen kullanabileceğin istem. Kurulumu dakikalar, faydası her gün.

Hızlı not: Bu listedeki maddelerin hiçbiri yeni değil. Sadece varsayılan olarak kapalı ya da menünün iki tık altında duruyor. En pahalı alışkanlık, her oturumda kendini baştan anlatmak.

Claude, çoğu insanın sandığından çok daha fazlasını yapabiliyor. Bu rehber hepsini kapsıyor: her özelliğin nerede olduğu, nasıl açıldığı ve hemen kullanabileceğin bir istem. Baştan sona geç, işine yarayanı seç ve bugün kur. Her birinin kurulumu dakikalar sürüyor, sonrasında her gün karşılığını veriyor.

Normal Claude'da gizli kalan özellikler

1. Projeler: seni gerçekten hatırlayan Claude

Yeni bir sohbet açtığında Claude sıfırdan başlıyor. Adını, işini, tercihlerini bilmiyor. Çoğu insan bunu kabullenip kendini her konuşmada baştan anlatıyor.

Projeler bunu çözüyor. Bir proje açıyorsun, belgelerini yüklüyorsun, kalıcı talimatlarını yazıyorsun ve Claude hepsini saklıyor. Haftaya açtığında tam bıraktığın yerden devam ediyor.

Projeleri hiç kullanmadıysan, bu yazıdaki her şeyden önce düzeltilecek ilk şey bu.

Proje talimatları alanına yapıştır

Benim içerik araştırma asistanımsın. Teknik bir kitleye
yapay zeka ve otomasyon üzerine bir bülten yazıyorum.

Okuyucularımın temel konuları bildiğini varsay. Modelin ne
olduğunu ya da otomasyonun ne demek olduğunu anlatma.

Sana bir konu ya da yazı verdiğimde işin şu:
1. En şaşırtıcı ya da sezgiye aykırı 3 açıyı çıkar
2. Gözden kaçırmış olabileceğim güncel bağlantıları bul
3. Bunu özet değil, hikâye olarak nasıl kurabileceğimi öner

Ton: doğrudan, kurumsal dil yok, dolgu cümle yok.
Biçim: kısa paragraflar, ben istemedikçe madde işareti yok.
Cevaba asla "Harika soru" ya da "Elbette" diye başlama.

2. Artifacts: sohbetin içinde çalışan uygulamalar

Çoğu kişi Claude'un sadece metin ürettiğini, gerçek bir şey kuramadığını sanıyor. Yanlış.

Artifacts, Claude'un sohbetin içinde gerçekten çalışan bir şey kurması demek. Kopyalayıp başka yere taşıyacağın bir kod bloğu değil; yan panelde canlı duran bir ürün. Hesap makinesi, alışkanlık takipçisi, oyun, grafikli bir pano. Açıyorsun, tıklıyorsun, kullanıyorsun. Sohbetten çıkmadan.

SVG grafikler, etkileşimli tablolar, Mermaid diyagramları destekleniyor. Ücretsiz planda da var ve çoğu insan hiç denememiş.

Şunu dene

Bana çalışan bir web uygulaması olarak alışkanlık takipçisi kur.

5 günlük alışkanlık takip edeceğim.
Her gün işaretleyebileyim.
Her alışkanlık için 7 günlük seri sayacı göster.
Bir günü kaçırırsam seri sıfırlansın.

Tasarım: koyu zemin, sade ve temiz görünüm.
Kutucuğa tıklamak tatmin edici olsun, tamamlayınca
küçük bir animasyon ekle.
Sayfayı yenilediğimde veriler kaybolmasın.

3. Uzun düşünme: bambaşka bir akıl yürütme seviyesi

Claude kullanıcılarının çoğu bunu hiç açmadı. Uzun düşünme, modelin cevabı vermeden önce problemi adım adım düşündüğü ve bu sürecin tamamını görebildiğin bir mod.

Basit sorularda gerek yok. Ama karmaşık kararlarda, stratejik analizde ya da modelin kalıp eşleştirmek yerine gerçekten düşünmesini istediğin her durumda çıktı arasındaki fark ciddi.

Aç. Sorduğun soruyu tekrar sor. Cevapları karşılaştır.

Gerçek bir kararla karşılaştığında kullan

İki seçenek arasında karar veriyorum ve cevap vermeden önce
bunu dikkatlice düşünmeni istiyorum.

Seçenek A: [A'yı anlat]
Seçenek B: [B'yi anlat]

Durumum: [bağlam, kısıtlar, senin için en önemli olan]

Cevap vermeden önce şunları düşün:
- Her seçeneğin ikinci ve üçüncü derece sonuçları
- Duygusal olarak neyi fazla, neyi az önemsiyor olabilirim
- Kararı değiştirecek hangi bilgiye sahip değilim
- İşler kötü giderse hangisinin düşüş koruması daha iyi

Sonra gerekçesiyle birlikte gerçek tavsiyeni ver.

4. Hafıza: seni tanıyan Claude

Hafıza açıkken Claude zamanla senin bir profilini kuruyor. İşin, projelerin, iletişim tarzın, şu an üzerinde çalıştığın şey.

Yepyeni bir sohbet açıyorsun ve bağlamı zaten biliyor. Kendini bir daha tanıtmıyorsun. Varsayılan olarak kapalı ve çoğu insan var olduğunu bilmiyor.

Aşağıdakileri hakkımda hatırlamanı istiyorum ki bir daha sorma:

Adım [isim]. [şirket/proje] içinde [rol] olarak çalışıyorum.
Şu anki ana odağım [üzerinde çalıştığın şey].
Hedef kitlem [kim oldukları].

Yardım istediğimde aksini söylemedikçe bu bağlamı varsay.
Tercih ettiğim iletişim tarzı: [doğrudan / detaylı / sade].
Cevaplarda sinir olduğum şeyler: [uzun girişler, gereksiz uyarılar].

Bunların hepsini şimdi hafızaya kaydet.

Claude'a bir rol ver: tek istem her şeyi değiştiriyor

Claude'un "bir yapay zeka asistanı" olması gerekmiyor. Ona belirli bir rol verdiğinde role tam giriyor: sana ne sorduğu, neye itiraz ettiği ve neyi geçiştirmediği değişiyor. Aşağıdaki istemlerden birini kopyalayıp yeni bir sohbetin başına yapıştır.

5. Kişisel psikolog

Çoğu insan Claude'u onay makinesi olarak kullanıyor. Problemi anlatıyorlar, Claude "kulağa zor geliyor" deyip beş maddelik tavsiye sıralıyor. İyi terapi böyle çalışmıyor.

Bu istem Claude'u bilişsel davranışçı terapiste yaklaştırıyor: cevap vermek yerine soru soran, doğrulamak yerine düşünceni zorlayan bir taraf. Sürekli gidip geldiğin kararlar, adını koyamadığın kaygılar ve dışarıdan net bir bakış gereken her durum için işe yarıyor.

20 yıllık deneyimi olan bir bilişsel davranışçı terapistsin.
Sana zorlandığım bir konuyu anlatacağım.

Yaklaşımın:
- Hemen tavsiye verme. Önce kendi düşünce kalıplarımı
  anlamama yardım edecek sorular sor.
- Bilişsel çarpıtmaları dinle: felaketleştirme, siyah beyaz
  düşünme, zihin okuma, kehanetçilik. Fark ettiğinde söyle.
- Aynı anda tek soru sor, beni boğma.
- Senin sorularınla kendi sonucuma varmam esas hedef.
  Cevabı elime tutuşturma.
- Sıcak ama dürüst ol. Düşüncem açıkça çarpıksa beni onaylama.
- Önemli bir şeyden kaçıyormuşum gibi görünüyorsam bunu söyle.

Klinik bir girişle başlama. Sadece neler olduğunu sor.

6. Sert mentor

Claude varsayılan olarak sana katılır. Fikrini geliştirir, mantığını destekler, olumlu tarafları bulur. Bu neredeyse her zaman yanlış olan şeydir.

Bu istem onu kapatıyor. Claude onaylamayı bırakıp stres testi yapmaya başlıyor: zayıf varsayımları, atlanan noktaları ve planının tam olarak nerede kırıldığını buluyor. Rahatsız edici, işe yaramasının sebebi de bu.

Acımasız derecede dürüst bir mentorsun. Birden fazla şirket
kurdun ve battın. Yüzlerce insanın aynı hataları tam bir
özgüvenle yaptığını izledin.

İşin beni cesaretlendirmek değil, pahalı bir hata yapmadan
önce kör noktalarımdan korumak.

Kurallar:
- Yanıldığımı düşündüğünde bana katılma. Sebebini net söyle.
- Görmediğim şeyleri, özellikle planımın işlemesini
  istediğim için kaçındıklarımı söyle.
- Kendime sormayı akıl edemediğim zor soruları sor.
- Bir şey kötü fikirse kötü fikir de. "Öte yandan" ile dengeleme.
- Cevabını, devam etmeden önce düşünmem gereken tek en önemli
  şeyle bitir.

Şimdi bir fikir paylaşacağım. Ona karşı nazik olma.

7. Kişisel antrenör

Genel geçer spor tavsiyesi her yerde. Senin programını, sakatlıklarını, ekipmanını ve gerçek hedeflerini hesaba katmıyor. Claude'a gerçek rakamlarını verdiğinde gerçek bir plan kuruyor. Şablon değil, sen geri bildirim verdikçe güncellenen bir program.

Uzman bir kişisel antrenör ve spor beslenme uzmanısın.
Bana eksiksiz bir antrenman programı kurmanı istiyorum.

Durumum:
Yaş: [yaş]
Kilo / vücut kompozisyonu: [detay]
Hedef: [yağ yakmak / kas yapmak / dayanıklılık / genel form]
Ekipman: [salon / ev / sadece dambıl]
Haftada antrenman günü: [sayı]
Seans süresi: [dakika]
Sakatlık ya da kısıt: [detay ya da "yok"]
Mevcut seviye: [başlangıç / orta / ileri]

12 haftalık bir program kur. Her hafta için hareketleri,
set ve tekrarları, dinlenme sürelerini yaz. Neden böyle
kurguladığını açıkla, mantığını anlamak istiyorum.
Başladıktan sonra haftalık rapor vereceğim, ona göre güncelle.

8. Zor bir konuşmanın provası

Çoğu insan zor konuşmalara hazırlıksız giriyor. Ne söyleyeceğini biliyor ama karşı tarafın ne diyeceğini bilmiyor. Claude karşı tarafı gerçekçi biçimde oynuyor: argümanın zayıfsa itiraz ediyor, iyi sonucu hak etmeni sağlıyor. Birkaç prova sonrası gerçek konuşma kolaylaşıyor.

Zor bir konuşmaya hazırlanmam gerekiyor. Prova yapabilmem için
karşı tarafı canlandırmanı istiyorum.

Kişi: [kim: yönetici, müşteri, ortak]
Söylemem gereken: [ne sormak ya da söylemek zorundasın]
Zor olan kısmı: [neyden çekiniyorsun / ne ters gidebilir]
Bu kişi nasıl biri: [kişilik, tipik tepkileri, neye önem verdiği]

Konuşma boyunca rolde kal. Bu kişinin gerçekte vereceği
tepkileri ver, benim duymak istediklerimi değil. Zayıf ya da
ikna edici olmayan bir şey söylersem üstüne git.

Her turdan sonra kısaca rolden çıkıp neyin işe yarayıp
yaramadığını söyle, sonra role dön. Sonunda tam bir
değerlendirme yap: neyi iyi yaptım, neyi değiştirmeliyim,
gerçek konuşmada aklımda tutmam gerekenler neler.

Rolde başla. Açılışı benden bekle.

9. Şeytanın avukatı

Kararını verdin. İtirazları zaten düşündün. İkna oldun. İşte tam o an, kararı Claude'a saldırtma anı. Kibar endişeler değil, aleyhindeki tam dosya. En gerçekçi üç başarısızlık senaryosu. İşe yaramasını istediğin için göremediklerin. Şimdi beş dakika, sonra değil.

Bir karar verdim ve bağlanmadan önce buna karşı mümkün olan
en güçlü savunmayı kurmanı istiyorum.

Karar: [tam olarak ne yapmayı planlıyorsun]
Gerekçem: [neden iyi fikir olduğunu düşünüyorsun]
Zaten düşündüklerim: [aklına gelen itirazlar]

Görevin:
- Bu karara KARŞI en güçlü savunmayı kur.
- Olumlularla dengeleme. Ben zaten inanıyorum, karşı argüman lazım.
- Yanlış olabilecek varsayımlarımı bul.
- Bunun batmasının en gerçekçi 3 yolunu anlat.
- Muhtemelen neyi hafife alıyorum, söyle.
- Bunun gerçekten kötü bir fikir olması için neye inanmam
  gerektiğini söyle.

Acımasız ol. Bu bir hataysa şimdi bilmem lazım.

Çoğu kişinin varlığını bilmediği ürün özellikleri

10. Chrome'da Claude: senin gördüğünü gören Claude

Çoğu insan Claude'u ayrı bir sekmede kullanıp ihtiyacı olanı elle kopyalayıp yapıştırıyor. Zor yolu bu.

Chrome eklentisi Claude'a aktif sekmeni görme ve o sayfada işlem yapma yetkisi veriyor. Sayfayı okuyor, linklere tıklıyor, form dolduruyor, yeni adreslere gidiyor. Görevi düz bir dille tarif edip kenara çekiliyorsun.

Verebileceğin örnek görev

Bu iş ilanları sayfasındayım.

Görünen bütün ilanları gez ve şunları çıkar: pozisyon adı,
şirket adı, varsa maaş aralığı ve en önemli 3 gereklilik.

Bunları maaşa göre yüksekten düşüğe sıralanmış bir
karşılaştırma tablosu haline getir.

Birden fazla sayfa varsa sonrakine geçip hepsini tarayana
kadar devam et.

11. Claude Cowork: masaüstünde yaşayan Claude

Web'deki Claude'un bilgisayarına erişimi yok. Dosyalarını göremiyor, her şeyi elle yapıştırman gerekiyor. Cowork ise dosya sistemine doğrudan erişimi olan bir masaüstü uygulaması. Gerçek dosyalarını okuyor, belgeleri düzenliyor, yenilerini oluşturuyor, klasörleri düzenliyor. Hiçbir şeyi sohbet kutusuna kopyalamadan.

12. Zamanlanmış görevler: sen uyurken çalışan Claude

Çoğu insan Claude'u kendi başlatması gereken bir şey olarak görüyor: sohbeti aç, isteği yaz, çıktıyı bekle, sekmeyi kapat.

Zamanlanmış görevler bunu değiştiriyor. Görevi bir kez kuruyorsun, Claude senin seçtiğin saatte ve sıklıkta kendisi çalıştırıyor. Her sabah, her pazartesi, her saat. Çalışıp çıktıyı klasörüne kaydediyor.

Örnek zamanlanmış görev

Hafta içi her sabah 07:30'da şunu yap:
1. Son 24 saatteki yapay zeka ve otomasyon haberlerini tara
2. En önemli 5 haberi seç, şaşırtıcı ve sezgiye aykırı olanlara
   ya da kurucular için sonucu olanlara öncelik ver
3. Her biri için: başlık, 2 cümlelik özet, neden önemli
4. Sonucu /brifing klasörüne "brifing-[tarih].md" olarak kaydet

Ton doğrudan ve analitik olsun. Dolgu yok. 3 dakikada okunsun.

13. Skill'ler: eklenti gibi kurulan yetenekler

Skill, Claude'a belirli bir yeteneği kazandıran hazır talimat paketi. Her seferinde ne istediğini anlatmak yerine skill'i bir kez kuruyorsun ve Claude o tür işi nasıl yapacağını zaten biliyor: sunum dosyası üretmek, PDF ile çalışmak ya da belirli bir iş akışını yürütmek.

Telefondaki uygulamalar gibi düşün. Telefon onlarsız da çalışıyor ama doğru uygulamalar yüklüyken çok daha fazlasını yapıyor.

Nasıl bulunur ve kurulur: kurulu olanları görmek için Customize bölümündeki Skills sekmesine bak. Yeni eklemek için soldaki eklenti listesinden bir paket seç ve kur. O paketin skill'leri Skills sekmene otomatik düşüyor ve iş o türe girdiğinde Claude kendisi kullanıyor.

14. CLAUDE.md: her oturumda otomatik okunan kurallar

Cowork ve Claude Code'da proje klasörüne bir CLAUDE.md dosyası koyabiliyorsun. Claude bunu her oturumun başında, sen söylemeden okuyor.

Kod standartların, yazım kuralların, şirketinde belirli bir anlamı olan terimler, marka sesin. Bir kez yazıyorsun, o projedeki her oturumda geçerli oluyor.

# Proje: Yapay zeka bülteni

## Bu proje hakkında
Kurucular ve yatırımcılar için haftalık yapay zeka bülteni.
35.000 abone. Ton doğrudan, analitik, yer yer iğneleyici.

## Yazım kuralları
- Kısa paragraf. En fazla 3 cümle.
- Editoryal metinde madde işareti yok, düz yazı.
- Ayraç olarak uzun tire kullanma, cümleyi yeniden kur.
- Sayı sıfattan iyidir: "3 saat kazandırır" yaz,
  "ciddi zaman kazandırır" yazma.
- Şunları asla kullanma: "devrim niteliğinde",
  "oyun değiştirici", "kaldıraçlamak".

## İçerik kuralları
- Okuyucunun temel kavramları bildiğini varsay.
- En şaşırtıcı ya da sezgiye aykırı şeyle başla.
- Her yazının somut bir "ee, ne yapmalıyım" cevabı olsun.

## Dosya düzeni
- Taslaklar /taslak klasöründe
- Yayınlananlar /yayin klasöründe, tarih önekiyle: YYYY-AA-GG-baslik.md
- Araştırma notları /arastirma klasöründe

15. Claude Code: terminalde kod yazan, test eden, düzelten yapay zeka

Bazı insanlar hâlâ Claude ile kod yazılabildiğini bilmiyor. Sadece küçük parçalar değil; üretim seviyesinde kod, komple özellikler, karmaşık yeniden düzenlemeler. Ne istediğini düz dille anlatıyorsun, Claude yazıyor.

Claude Code bunu bir adım öteye taşıyor. Sohbet penceresinde değil, doğrudan geliştirme ortamının içinde çalışıyor: gerçek kod tabanını okuyor, yeni kod yazıyor, testleri çalıştırıyor, hata mesajlarını okuyor ve iş bitene kadar döngü halinde hataları düzeltiyor.

VS Code ve JetBrains ile çalışıyor. GitHub Actions'a koyduğunda sen hiçbir şeye dokunmadan pull request inceleyip yazabiliyor.

16. Claude Design: görsel işler için

Çoğu kişi bu ürünün varlığını bilmiyor. Claude Design, görsel işler için ayrı bir araç: ürün tanıtım sayfaları, sunumlar, prototipler, açılış sayfası düzenleri. Ne istediğini anlatıyorsun, Claude kuruyor. PPTX, PDF ya da HTML olarak dışa aktarabiliyorsun. Tasarımcı olmayanlar için 3 saatlik bir tasarım oturumunu 10 dakikalık bir konuşmaya çeviriyor.

17. Prompt caching: API çağrılarında %90'a varan tasarruf

Claude API üzerine bir şey kuranlar için. İsteklerinde tekrar eden büyük bir bağlam bloğu varsa (uzun bir sistem istemi, bir referans belge, bir kod tabanı) aynı tokenları her çağrıda yeniden işletiyorsun.

Prompt caching o içeriği sunucu tarafında saklıyor. Sonraki çağrılar yeniden işlemek yerine önbelleği kullanıyor. Önbelleğe düşen tokenlarda maliyet ciddi biçimde düşüyor ve yanıtlar belirgin şekilde hızlanıyor. Ölçekli bir şey kuruyor ve bunu kullanmıyorsan masada ciddi para bırakıyorsun.

Önbelleklemek istediğin içerik bloğuna "cache_control": {"type": "ephemeral"} ekliyorsun. Önbellek 5 dakika yaşıyor ve her kullanımda süre yenileniyor. Sistem istemleri, uzun belgeler ve araç tanımları için çalışıyor.

{
  "model": "claude-opus-4-6",
  "system": [
    {
      "type": "text",
      "text": "[uzun sistem istemin ya da referans belgen]",
      "cache_control": {"type": "ephemeral"}
    }
  ],
  "messages": [
    {
      "role": "user",
      "content": "[kullanıcı mesajı, her çağrıda değişir]"
    }
  ]
}

// Sistem istemi ilk çağrıdan sonra önbelleğe alınır.
// 5 dakika içindeki her çağrı önbelleği kullanır.
// Önbellek isabeti = %90 daha ucuz + daha hızlı yanıt.

Şimdi ne yapacaksın?

Artık Claude hakkında, onu her gün kullanan insanların çoğundan fazlasını biliyorsun. Listeden bir özellik seç. Sadece bir tane. Bugün kur. Hepsini aynı anda uygulamak zorunda değilsin; neyin var olduğunu bilmek zaten işin yarısı.